Professor Reza Malekzadeh

شیوع بیمناک کبد چرب متابولیک در ایران با افزایش کم‌تحرکی و چاقی

 

استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: اپیدمی کبد چرب متابولیک (غیرالکلی) Non-alcoholic fatty liver disease /NAFLD در جهان و ایران در سطحی هشداردهنده است و این بیماری کاملا قابل پیشگیری و کنترل، به یکی از علل مهم مرگ‌های زودرس تبدیل شده است.

 

به گزارش وب سایت دکتر رضا ملک‌زاده شواهد قوی مطالعات مهم جهانی نشان می‌دهد در حال حاضر اغلب کشورها از جمله ایران با وقوع اپیدمی بسیار پرچالش و پرهزینه کبد چرب متابولیک MAFLD)/ Metabolic Dysfunction–Associated Fatty Liver) در حد هشداردهنده مواجه هستند و این مساله نگرانی جدی دانشمندان را در سطح جهانی برانگیخته است.

 

فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد گفت: کبد چرب متابولیک شایع‌ترین بیماری گوارشی در جهان و ایران است که تا کنون 25 درصد جمعیت بزرگسال و نزدیک به 8 درصد کودکان و نوجوانان زیر 19 سال جهان و همچنین 30 درصد جمعیت ایران را تحت تاثیر قرار داده است.

 

به گفته موسس پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، کبد چرب متابولیک یک بیماری کاملا قابل پیشگیری و درمان است؛ اما در صورت عدم پیشگیری و کنترل، دارای عوارض خطرناکی است؛ چراکه فقط کبد را درگیر نمی‌کند؛ حتی بیشتر افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند، ممکن است تا آخر عمر با مشکل کبدی جدی مواجه نشوند، اما در صورت عدم کنترل بیماری، به عوارض خطرناکی همچون دیابت نوع 2، فشار خون بالا، چربی خون بالا، سکته‌های قلبی و مغزی ناگهانی، هیاتیت مزمن ناشی از آن /Nash ، فیبروز کبدی (سیروز کبدی جبران شده)، سیروز کبدی پیشرفته (جبران نشده)، بدخیمی‌های کبدی و خارج کبدی و نارسایی کلیوی مبتلا شوند.

 

وی افزود: آمارها نشان می‌دهد شایع‌ترین علل نارسایی کبدی که منجر به پیوند کبد می‌شود، کبد چرب متابولیک است. از سویی دیگر بیش از 50 درصد بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن، همزمان مبتلا به کبد چرب متابولیک هستند. همچنین میزان وقوع سرطان‌های گوارشی بخصوص سرطان روده بزرگ در بیماران مبتلا به کبد چرب متابولیک حدود 3 برابر افراد سالم است.

 

دکتر ملک‌زاده افزود: اما اصلی‌ترین علتی که نگرانی دانشمندان را درباره اپیدمی کبد چرب متابولیک در جهان موجب شده، سهم قابل توجه این بیماری در وقوع مرگ‌های زودرس (زیر 70 سال) و خیلی زودرس (زیر 50 سال) است.  80 درصد مبتلایان سیروز کبد پیشرفته (جبران نشده) پیش از مرگ بر اثر نارسایی‌های مزمن کبدی پیشرفته، بر اثر سکته‌های قلبی و مغزی ناگهانی فوت می‌کنند. به عبارتی، در حالی‌که از شروع رسوب چربی در کبد و بیماری کبد چرب تا بروز نارسایی کبد، ممکن است بین 20 تا 30 سال طول بکشد، اما قبل از آن، تنگی عروق قلب و مغز باعث سکته‌های قلبی و مغزی زودرس در مرگ بیماران مبتلا به کبد چرب متابولیک می‌شود. این همان نکته‌ای است که بیماری کبد چرب متابولیک را بسیار با اهمیت و نیازمند کنترل جدی کرده است.

 

فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد گفت: تا کنون هیچ درمان موثر دارویی برای کبد چرب متابولیک شناخته نشده است . بر اساس نتایج مطالعات علمی، مصرف مستمر و همزمان استاتین‌ها و آسپرین، روند بیماری در مبتلایان به کبد چرب متابولیک را کند می‌کند. اما در مورد درمان‌های در دست مطالعه کبد چرب متابولیک باید گفت کارآزمایی‌های بالینی بر روی داروهای جدید در حال انجام هستند که مصرف انرژی، دفع انرژی، آسیب کبدی ، التهاب و فیبروز و … را هدف قرار می‌دهند.

 

به گفته وی، مهمترین درمان کبد چرب متابولیک، داشتن سبک زندگی سالم شامل رژیم غذایی مناسب، پرهیز از پرخوری و از همه مهمتر، فعالیت بدنی کافی و ورزش منظم است.

 

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: رژیم غذایی مناسب برای بیماران مبتلا به کبد چرب متابولیک، متمرکز بر کاهش چربی‌های اشباع شده، نوشیدنی‌های شیرین شده با قند، کربوهیدرات‌های تصفیه شده و گوشت قرمز و فرآوری شده و همچنین مصرف کافی میوه و سبزیجات تازه است. میوه‌ها بهتر است در طول روز و طی 4 تا 5 وعده و هر وعده یک میوه مصرف شوند. همچنین رژیم غذایی مدیترانه‌ای برای کنترل فشار خون بالا و بهبود وضعیت کبد ، بویژه حساسیت کبدی به انسولین در برخی بیماران مفید است.

 

فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد، پرهیز از پرخوری را یکی از عوامل موثر در کنترل کبد چرب متابولیک دانست و افزود: بدن ما نیازمند دریافت 2000 کالری روزانه است اما در حال حاضر میزان کالری دریافتی روزانه ایرانی‌ها 3000 کالری است. به همین دلیل، 70درصد ایرانی‌ها به دلیل پرخوری و کم تحرکی ، دچار اضافه وزن یا چاقی هستند.

 

دکتر ملک‌زاده تاکید کرد: فعالیت بدنی کافی و ورزش پیوسته بهترین درمان کبد چرب متابولیک است. فعالیت بدنی و ورزش منظم که موجب کاهش 10 درصدی وزن بدن شود، اهمیت فوق‌العاده‌ای در درمان کبد چرب متابولیک دارد‌؛ به‌طوری که ورزش منظم ، حتی مستقل از تاثیر در کاهش وزن، به تنهایی می‌تواند موجب کاهش 20 تا 30 درصدی سطح چربی‌های کبد شود و حتی بیماران مبتلا به سیروز کبدی پیشرفته را کاملا درمان کند.

 

وی فعالیت کافی را شامل 40 دقیقه ورزش روزانه که موجب تعریق شدید بدن شود یا 150 تا 300 دقیقه ورزش با شدت متوسط به شکل هفتگی و مستمر دانست.

 

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: افراد مبتلا به چاقی مفرط و کبد چرب متابولیک که با رعایت شرایط گفته شده ،موفق به کاهش وزن نمی‌شوند، باید راهکار جراحی را انتخاب کنند. بهترین نوع جراحی، اسلیو یا کوچک‌کردن معده است که طی آن قسمتی از معده برای کاهش مصرف غذا ، برداشته و معده بیش از 70 درصد از اندازه اصلی خود کوچک‌تر می‌شود.

 

انتهای پیام